Διάστρεμμα Αστραγάλου: Τι να κάνετε τις πρώτες ημέρες και πότε ξεκινά η αποκατάσταση

Ένα λάθος πάτημα στο πεζοδρόμιο, ένα στραβοπάτημα στο γήπεδο, ένα σκαλοπάτι που δεν είδατε. Το διάστρεμμα αστραγάλου είναι ο πιο συχνός μυοσκελετικός τραυματισμός και, ίσως γι' αυτό, ο πιο υποτιμημένος. «Ένα διάστρεμμα είναι, θα περάσει» ακούγεται συχνά και είναι ακριβώς αυτή η αντίληψη που οδηγεί στα επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα και τη χρόνια αστάθεια που ταλαιπωρούν πολλούς για πολλά έτη.

Τι συμβαίνει στον αστράγαλο

Στο τυπικό διάστρεμμα, το πέλμα γυρίζει προς τα μέσα και οι σύνδεσμοι στην εξωτερική πλευρά του αστραγάλου τεντώνονται πέρα από τα όριά τους, σχίζονται μερικώς ή πλήρως. Ανάλογα με την έκταση της βλάβης, τα διαστρέμματα ταξινομούνται σε τρεις βαθμούς. Ο βαθμός δεν φαίνεται από το πόσο έντονο είναι το οίδημα, αλλά καθορίζεται στην κλινική εξέταση από τον ορθοπαιδικό.

Τι να κάνετε τις πρώτες ημέρες

Προστασία. Τις πρώτες 24-72 ώρες περιορίστε τη φόρτιση στο ανεκτό. Αν δεν μπορείτε να κάνετε τέσσερα βήματα ή αν ο πόνος εντοπίζεται πάνω στα οστά (έξω ή έσω σφυρό, βάση 5ου μεταταρσίου), χρειάζεται ακτινογραφία για αποκλεισμό κατάγματος.

Ψύξη και ανύψωση. Πάγος τυλιγμένος σε πετσέτα, 15-20 λεπτά κάθε 2-3 ώρες, με το πόδι ανυψωμένο πάνω από το επίπεδο της καρδιάς. Βοηθά στον έλεγχο του πόνου και του οιδήματος.

Ελαστική περίδεση. Για συμπίεση, χωρίς όμως να «σφίγγει» τόσο ώστε να μουδιάζουν τα δάχτυλα.

Κίνηση, όχι ακινησία. Από την πρώτη κιόλας ημέρα, ήπιες ανώδυνες κινήσεις του αστραγάλου (π.χ. «γράψιμο» του αλφαβήτου με τα δάχτυλα στον αέρα) βοηθούν την επούλωση και προλαμβάνουν τη δυσκαμψία. Η παρατεταμένη ακινητοποίηση καθυστερεί την ανάρρωση και ενδείκνυται μόνο σε σοβαρά διαστρέμματα (3ου βαθμού) με πλήρη ρήξη συνδέσμων, πάντα υπό την καθοδήγηση του ορθοπαιδικού.

Φόρτιση σταδιακά. Περπατήστε όσο σας επιτρέπει ο πόνος, με φυσιολογικό πάτημα (φτέρνα-μύτη), όχι κουτσαίνοντας. Πατερίτσες μόνο αν είναι απαραίτητες και για όσο το δυνατόν λιγότερο.

Τι να αποφύγετε τις πρώτες 48 ώρες: θερμότητα, αλκοόλ, μάλαξη της περιοχής και έντονη δραστηριότητα, καθώς αυξάνουν την αιμορραγία και το οίδημα.

Πότε ξεκινά η αποκατάσταση

Νωρίτερα απ' ό,τι νομίζουν οι περισσότεροι. Η φυσικοθεραπεία ξεκινά ιδανικά μέσα στην πρώτη εβδομάδα, όχι «όταν ξεπρηστεί» η περιοχή. Στην οξεία φάση, ο στόχος είναι ο έλεγχος του οιδήματος (θεραπεία TECAR, ηλεκτροθεραπεία, τεχνικές αποσυμφόρησης) και η διατήρηση της κίνησης με ήπια χειροθεραπεία.

Από τη δεύτερη εβδομάδα και μετά, το πρόγραμμα εστιάζει σε αυτό που κάνει τη διαφορά μακροπρόθεσμα: την ενδυνάμωση των περονιαίων μυών και της γάμπας και, κυρίως, την επανεκπαίδευση της ιδιοδεκτικότητας, δηλαδή της ικανότητας του σώματος να αντιλαμβάνεται τη θέση του αστραγάλου και να αντιδρά γρήγορα. Οι ασκήσεις ισορροπίας στο ένα πόδι, σε ασταθείς επιφάνειες και με τα μάτια κλειστά, είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης νέου διαστρέμματος.

Στο τελικό στάδιο, για όσους αθλούνται, εισάγονται άλματα, αλλαγές κατεύθυνσης και ασκήσεις ειδικές για το άθλημα, με σαφή κριτήρια επιστροφής.

Γιατί δεν αρκεί να «περάσει»

Ο πόνος και το οίδημα ενός απλού διαστρέμματος υποχωρούν συνήθως σε 1-3 εβδομάδες. Η ιδιοδεκτικότητα και η δύναμη όμως δεν επανέρχονται μόνες τους. Χωρίς αποκατάσταση, ένα σημαντικό ποσοστό των ανθρώπων εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα ή χρόνια αίσθηση ότι ο αστράγαλος δεν είναι σταθερός και «γυρίζει στο πλάι ή φεύγει». Και κάθε νέο διάστρεμμα προσθέτει βλάβη. Η αποκατάσταση δεν είναι υπερβολή. Είναι πρόληψη.

Πότε χρειάζεται αξιολόγηση

Άμεσα, αν δεν μπορείτε να πατήσετε, αν το πόδι έχει παραμορφωθεί, ή αν ο πόνος εντοπίζεται στα οστά. Μέσα στην πρώτη εβδομάδα, για κάθε διάστρεμμα που περιόρισε τη βάδιση ή προκάλεσε σημαντικό οίδημα. Και οπωσδήποτε, αν έχετε ιστορικό επαναλαμβανόμενων διαστρεμμάτων ή νιώθετε τον αστράγαλο ασταθή, ακόμη κι αν δεν πονάτε. Για τον πόνο στην πτέρνα που δεν οφείλεται σε τραυματισμό, δείτε το άρθρο για την πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Στο Physiowave Therapy, στον Κορυδαλλό, η αρχική αξιολόγηση είναι δωρεάν. Μην αφήσετε ένα «απλό» διάστρεμμα να γίνει χρόνιο πρόβλημα.