Επικονδυλίτιδα: Τι είναι, πώς εκδηλώνεται και πώς αντιμετωπίζεται

Ο πόνος στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα που «ξυπνά» κάθε φορά που σηκώνετε μια τσάντα, γυρίζετε ένα πόμολο ή κρατάτε μια κούπα, είναι από τις πιο συχνές αιτίες για τις οποίες κάποιος αναζητά φυσικοθεραπευτή. Συνήθως πρόκειται για επικονδυλίτιδα, γνωστή και ως «αγκώνας του τενίστα» (tennis elbow). Παρά το όνομα, οι περισσότεροι που την εμφανίζουν δεν έχουν πιάσει ποτέ ρακέτα.

Τι είναι η επικονδυλίτιδα

Οι μύες που εκτείνουν τον καρπό και τα δάχτυλα καταλήγουν σε έναν κοινό τένοντα, ο οποίος προσφύεται στον έξω επικόνδυλο του βραχιονίου, δηλαδή στο οστέινο «εξόγκωμα» που ψηλαφάτε στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα. Όταν ο τένοντας αυτός καταπονείται επαναλαμβανόμενα, χωρίς να προλαβαίνει να προσαρμοστεί στο φορτίο, αναπτύσσει μικροβλάβες και γίνεται ευαίσθητος στον πόνο. Πρόκειται για μια τενοντοπάθεια, όχι για φλεγμονή με την κλασική έννοια, γι' αυτό και τα αντιφλεγμονώδη συχνά προσφέρουν μόνο προσωρινή ανακούφιση.

Η αντίστοιχη κατάσταση στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα (έσω επικονδυλίτιδα ή «αγκώνας του γκολφέρ») αφορά τους καμπτήρες του καρπού και είναι λιγότερο συχνή, αλλά αντιμετωπίζεται με παρόμοια λογική.

Ποιοι την εμφανίζουν συχνότερα

Η επικονδυλίτιδα εμφανίζεται συνήθως σε ηλικίες 35 έως 55 ετών και συνδέεται με επαναλαμβανόμενες κινήσεις και υπέρχρηση του καρπού και του αντιβραχίου: πολύωρη εργασία στον υπολογιστή με το ποντίκι, χειρωνακτική εργασία, μαστορέματα, κηπουρική, ακόμη και το σφίξιμο ενός ντουλαπιού. Συχνά ο πόνος ξεκινά μετά από μια περίοδο αυξημένης δραστηριότητας, όπως μια μετακόμιση ή ένα νέο χόμπι.

Πώς εκδηλώνεται

• Πόνος ή ευαισθησία στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα, που μπορεί να ακτινοβολεί προς το αντιβράχιο.
• Επιδείνωση με τη χειραψία, το στρίψιμο πόμολου, κλειδιού ή καπακιού, την ανύψωση αντικειμένων με την παλάμη προς τα κάτω.
• Αίσθημα αδυναμίας στη λαβή, ακόμα και για ελαφριά αντικείμενα.
• Πρωινή δυσκαμψία που υποχωρεί με το «ζέσταμα» του χεριού.

Αν ο πόνος συνοδεύεται από μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα, ή αν ξεκινά από τον αυχένα και «κατεβαίνει» προς το χέρι, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μπορεί να συμμετέχει και το αυχενικό σύνδρομο. Η διάκριση γίνεται στην κλινική αξιολόγηση.

Γιατί δεν περνάει μόνη της

Η ανάπαυση ανακουφίζει, αλλά δεν λύνει το πρόβλημα. Μόλις επιστρέψετε στις ίδιες κινήσεις, ο τένοντας, που δεν έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αντοχή, καταπονείται ξανά και ο πόνος επανέρχεται. Για να ανακάμψει, ο τένοντας χρειάζεται σταδιακά αυξανόμενο φορτίο, με ελεγχόμενο τρόπο. Αυτή είναι η βασική λογική της αποκατάστασης στη φυσικοθεραπεία.

Πώς αντιμετωπίζεται με φυσικοθεραπεία

Η αντιμετώπιση ξεκινά πάντα από την αξιολόγηση: ποιες κινήσεις προκαλούν πόνο, πόσο καιρό υπάρχει το πρόβλημα, πώς είναι η εργονομία της εργασίας σας και αν συμμετέχουν ο ώμος ή ο αυχένας. Με βάση αυτά σχεδιάζεται ένα εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας, που συνήθως συνδυάζει:

• Θεραπευτική άσκηση με ισομετρικές και έκκεντρες ασκήσεις των εκτεινόντων, που ενισχύουν προοδευτικά την αντοχή του τένοντα.
• Χειροθεραπεία για τη βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα και του καρπού.
• Dry needling στα trigger points των μυών του αντιβραχίου, όταν συμβάλλουν στον πόνο.
• Σε χρόνιες και πιο επίμονες περιπτώσεις, κρουστικό υπέρηχο (shockwave) ή θεραπεία TECAR, ως συμπλήρωμα του προγράμματος άσκησης.
• Πρακτικές οδηγίες για την τροποποίηση των καθημερινών κινήσεων και της θέσης εργασίας.

Ο χρόνος αποκατάστασης εξαρτάται κυρίως από το πόσο καιρό υπάρχει η δυσκολία. Οι πιο πρόσφατες περιπτώσεις ανταποκρίνονται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ οι χρόνιες μπορεί να χρειαστούν μερικούς μήνες συστηματικής δουλειάς, με τις ασκήσεις στο σπίτι να παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Πότε χρειάζεται αξιολόγηση

Αν ο πόνος στον αγκώνα επιμένει πάνω από δύο-τρεις εβδομάδες, επηρεάζει την εργασία ή τον ύπνο σας, ή επανέρχεται κάθε φορά που επιστρέφετε στις δραστηριότητές σας, αξίζει να τον αξιολογήσει κάποιος ειδικός. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η σωστή φόρτιση, τόσο συντομότερη είναι και η αποκατάσταση.

Στο Physiowave Therapy, στον Κορυδαλλό, η αρχική αξιολόγηση είναι δωρεάν. Σχεδιάζουμε μαζί σας ένα πρόγραμμα με στόχο όχι απλώς την ανακούφιση από τον πόνο, αλλά την επιστροφή στην εργασία, το άθλημα και τις καθημερινές σας δραστηριότητες χωρίς περιορισμούς.