Ισχιαλγία: Τι να κάνετε, τι να αποφεύγετε και πότε βοηθά η φυσικοθεραπεία

Πόνος που ξεκινά από τη μέση ή τον γλουτό και «κατεβαίνει» στο πίσω μέρος του μηρού, την κνήμη, μερικές φορές μέχρι το πέλμα. Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, ένα αίσθημα «ηλεκτρικού ρεύματος» στο πόδι. Αυτή είναι η ισχιαλγία και είναι από τους πιο ενοχλητικούς πόνους που μπορεί κανείς να βιώσει. Παρότι τρομάζει, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων υποχωρεί με συντηρητική αντιμετώπιση.

Τι είναι στην πραγματικότητα

Η ισχιαλγία δεν είναι διάγνωση, αλλά περιγραφή: πόνος κατά μήκος της πορείας του ισχιακού νεύρου. Η συχνότερη αιτία είναι η προβολή ή κήλη ενός μεσοσπονδύλιου δίσκου στην οσφυϊκή μοίρα, που ερεθίζει μια νευρική ρίζα. Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν τη στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, συχνότερη σε μεγαλύτερες ηλικίες και το σύνδρομο απιοειδούς, όπου ο μυς πιέζει το νεύρο στον γλουτό. Ο πόνος από τα ίδια τα μαλακά μόρια της μέσης και του γλουτού μπορεί επίσης να ακτινοβολεί στο πόδι, χωρίς να συμμετέχει το νεύρο. Η διάκριση γίνεται στην κλινική αξιολόγηση.

Τι να κάνετε

• Μείνετε ενεργοί όσο μπορείτε. Το περπάτημα, σε μικρές και συχνές δόσεις, είναι συνήθως καλύτερο από την ακινησία. Η πλήρης ανάπαυση στο κρεβάτι καθυστερεί την ανάρρωση.
• Βρείτε τις θέσεις ανακούφισης. Για πολλούς, το να ξαπλώσουν ύπτια (ανάσκελα) με τα γόνατα λυγισμένα ή στο πλάι με ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα πόδια μειώνει τον πόνο. Παρατηρήστε τι σας ανακουφίζει και τι σας επιδεινώνει. Είναι πολύτιμη πληροφορία για τον φυσικοθεραπευτή.
• Θερμότητα ή ψύξη. Στην οξεία φάση (πρώτες 48 ώρες) προτιμάται συνήθως το κρύο για τη μείωση της φλεγμονής, ενώ στη συνέχεια το ζεστό βοηθά στη χαλάρωση των σφιγμένων μυών. Σε κάθε περίπτωση, συμβουλευτείτε τους ειδικούς.
• Αλλάζετε στάση συχνά. Ιδίως αν το κάθισμα επιδεινώνει τον πόνο, που είναι το συνηθέστερο.

Τι να αποφεύγετε

• Το παρατεταμένο κάθισμα, ειδικά σε χαμηλούς καναπέδες και στο αυτοκίνητο.
• Το σκύψιμο με ίσια πόδια και την ανύψωση βάρους με στρογγυλεμένη μέση, τουλάχιστον στην οξεία φάση.
• Τις «διατάσεις» που πονούν. Το επιπλέον τάση ενός ήδη ερεθισμένου νεύρου μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό. Οι ασκήσεις πρέπει πάντα να καθοδηγούνται.
• Τον φόβο. Η ισχιαλγία είναι επώδυνη, αλλά σπάνια επικίνδυνη. Ο φόβος της κίνησης οδηγεί σε ακινησία και η ακινησία σε χρονιότητα.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση

Αν εμφανιστεί μούδιασμα στην περιοχή του περινέου («σέλας»), δυσκολία ή απώλεια ελέγχου στην ούρηση ή την αφόδευση, ή προοδευτική αδυναμία στο πόδι (π.χ. το πέλμα «πέφτει» στο περπάτημα), απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό. Είναι σπάνια σημάδια, αλλά σοβαρά.

Πότε και πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία

Η φυσικοθεραπεία έχει θέση από τις πρώτες ημέρες, όχι μόνο όταν «δεν περνάει». Στην οξεία φάση ο στόχος είναι η ανακούφιση και η εύρεση των κινήσεων που μειώνουν τον πόνο, με ήπια χειροθεραπεία, καθοδηγούμενες κινήσεις και συμπληρωματικά μέσα όπως η θεραπεία TECAR ή η ηλεκτροθεραπεία. Καθώς ο πόνος υποχωρεί, το πρόγραμμα μεταβαίνει σε ασκήσεις ενδυνάμωσης και ελέγχου του κορμού, τεχνικές κινητοποίησης του νεύρου και dry needling όπου συμμετέχουν μυϊκά trigger points (π.χ. στον απιοειδή).

Ο τελικός στόχος δεν είναι απλώς να φύγει ο πόνος από το πόδι, αλλά να καταλάβετε τι τον προκάλεσε και να χτίσετε μια μέση δυνατή,που αντέχει τα φορτία, ώστε να μην επιστρέψει. Οι περισσότερες ισχιαλγίες βελτιώνονται σημαντικά μέσα σε 6-12 εβδομάδες. Για τον πόνο στη μέση γενικότερα, δείτε το σχετικό άρθρο.

Στο Physiowave Therapy, στον Κορυδαλλό, η αρχική αξιολόγηση είναι δωρεάν. Αν ο πόνος έχει «κατέβει» στο πόδι, μην περιμένετε.